โลกของความคิด

…เพราะมีเพียงการอยู่กับช่วงเวลาปัจจุบันเท่านั้นที่จะพาเราออกจากโลกแห่งความคิด เพื่อกลับมาอยู่กับชั่วขณะเวลาที่สิ่งต่างๆ กำลังเกิดขึ้นจริง…

C o n t e m p l a t i v e    P h o t o g r a p h y : I

มันเป็นเรื่องยากที่จะทำให้คนได้มองเห็น “ความคิด” ของตัวเอง  ..แต่มนุษย์ก็เป็นสิ่งมีชีวิตเพียงชนิดเดียวที่ทำสิ่งนี้ได้

เคยสังเกตความคิดของตัวเองกันไหม ความคิดแรกหลังจากตื่นเช้านี้คือเรื่องอะไร ความคิดเมื่อคุณมองเห็นอาหารเช้า เมื่อคุณมองเห็นแถวยาวเหยียดของการจราจร ไปจนกระทั่งความคิดที่กำลังเกิดอยู่ตอนนี้  ..การสังเกตความคิดเป็นคุณสมบัติพิเศษที่ทำให้มนุษย์สามารถจะมองเห็นความทุกข์จากการเป็นทาสความคิดโดยไม่รู้ตัว  เมื่อเราได้เห็นรูปแบบความคิดที่กลายเป็นนิสัย เป็นความคุ้นชิน เราจะเริ่มเข้าใจความเป็นตัวเอง และค่อยๆ เท่าทันความคิดเหล่านั้น  

ความคิดเป็นผลผลิตที่มาจากการทำงานของสมอง สมองมีหน้าที่ผลิตความคิดออกมาเกือบจะตลอดเวลา แม้แต่เวลานอนความคิดก็ยังออกมาในรูปของความฝัน  โดยธรรมชาติ ความคิดช่วยให้เราเอาชีวิตรอด รู้จักป้องกันตัว วิเคราะห์สถานการณ์เพื่อจัดการอันตรายต่างๆ  และรวมไปถึงการสืบทอดดูแลเผ่าพันธุ์  ..เราเรียนรู้จากสิ่งต่างๆ รอบตัว และบันทึกเป็น ‘ความทรงจำ’  อันเป็นแหล่งข้อมูลของความคิด  ความคิดทำงานด้วยการดึงความทรงจำเหล่านั้นมาสร้างเป็นคำสั่งพื้นฐานในการดำรงชีวิต

ด้วยความซับซ้อนของความทรงจำ มนุษย์พัฒนากลไกการใช้ชีวิต กลายเป็นบุคลิกภาพ เป็นเส้นทางชีวิต ที่แตกต่างกันไปจากประสบการณ์ชีวิตที่ต่างกัน  และโดยไม่รู้ตัว ความคิดเหล่านี้ก็กลายเป็นเจ้านายใหญ่ควบคุมชีวิตของเรา กลายเป็นความเชื่อ เป็นความจริงในโลกของเรา จนเราลืมสังเกตไปว่าโลกนอกเหนือความคิดนั้นมีอยู่ เป็นโลกที่ความคิดไม่อาจจินตนาการออกมาได้

…เราจะเห็นโลกนอกความคิดได้อย่างไร

โลกความเป็นจริงนั้นปรากฏตรงหน้ารอบๆ ตัวเราอยู่ตลอดเวลา แต่ด้วยความคิดที่มากมายในหัว เราจึงไม่ค่อยสัมผัสถึงการมีอยู่ของมัน

เมื่อเราได้ยินเสียงต่างๆ รอบตัว  ได้มองเห็นสิ่งตรงหน้าโดยไม่มีเสียงภายในบอกว่ามันคืออะไร ดีไม่ดี ชอบหรือไม่ชอบ เมื่อใจเราไปอยู่ที่การรับรู้.. การมอง การได้ยิน ได้กลิ่น รับรสชาติ รับสัมผัส เราก็เริ่มสัมผัสถึงโลกภายนอกได้ มันไม่ง่ายเลยสำหรับคนที่ใช้ชีวิตอยู่กับความคิดตลอดเวลา การอ้อยอิ่งอยู่กับการรับรู้อาจดูเป็นเรื่องเสียเวลา แต่แม้ว่าการคิดเก่งคิดไวคิดได้ตลอดอาจดูเป็นเรื่องเก่ง แต่ขณะเดียวกันมันก็กลายเป็นข้อจำกัดที่คอยดึงเราออกจากประสบการณ์การรับรู้ที่บริสุทธิ์ ออกจากความสามารถที่จะได้สัมผัสกับโลกอย่างที่มันเป็น ไม่ใช่โลกที่ความคิดบอกเล่าให้เราฟัง

โลกของความคิดนั้นมีแต่เรื่องอดีตที่สะสมอยู่ในความทรงจำ แม้เราจะคิดถึงอนาคตไปไกลสักเท่าใด ก็ทำได้เพียงดึงข้อมูลจากความทรงจำมาใส่จินตนาการเข้าไป ..ไม่มีอนาคตจริงๆ อยู่ในความทรงจำ

แต่โลกของการรับรู้จะพาเรากลับมาสู่ปัจจุบัน เพราะมีเพียงการอยู่กับช่วงเวลาปัจจุบันเท่านั้นที่จะพาเราออกจากโลกแห่งความคิด เพื่อกลับมาอยู่กับชั่วขณะเวลาที่สิ่งต่างๆ กำลังเกิดขึ้นจริง ..ตรงหน้าเรา

ต.ค. 61
(เผยแพร่ในเว็บ artforselfawareness.com)